Maska grobowa Tutenchamona, podobnie jak trzeci sarkofag antropoidalny, wykonana została z litego złota. Wyprofilowano ją z dwóch części szlachetnego metalu złączonych ze sobą za pomocą kucia. Następnie maskę ozdobiono inkrustacją z lapis lazuli, karneolu, turkusu i pasty szklanej. Miała ona uchronić głowę Tutenchamona przed rozkładem. To najpiękniejsze dzieło egipskiej metaloplastyki waży nieco ponad 10 kilogramów i mierzy 50 centymetrów.

Maska ukazuje Tutenchamona, podobnie jak sarkofagi antropoidalne, jako władcę zaświatów - Ozyrysa. Nakrycie głowy stanowi chusta nemes, zrobiona z lapis lazuli. Nad czołem widnieją sęp i wąż, czyli symbole bogini Nechbet i Wadżet, patronek faraona. Chronią go one przed siłami zła. Boginie te są również opiekunkami Górnego i Dolnego Egiptu. Na szczególną uwagę zasługują oczy króla wykonane z kwarcu i obsydianu. Sprawiają one wrażenie żywych, dzięki czerwonym plamkom umieszczonym w ich kącikach. Atrybutem bogów egipskich była broda; jej obecność świadczy o przedstawieniu Tutenchamona jako Ozyrysa. Przedłużeniem maski jest szeroki kołnierz - naszyjnik usech, inkrustowany kolorowym szkłem, lapis lazuli, obsydianem oraz kwarcem. Po prawej i lewej stronie ozdobiono go klamrami w kształcie sokolich głów. Tył maski to zwinięta w warkocz nemes, pod którą umieszczono hieroglificzną inskrypcję. Owe napisy zawierają serię zaklęć z Księgi Umarłych. Przyporządkowują również poszczególne elementy maski bóstwom (takim jak np. Anubis, Horus, Ptah), mającym za zadanie chronić faraona przed niebezpieczeństwem czyhającym w zaświatach.

Maska jest chyba najbardziej znanym zabytkiem z grobu Tutenchamona. Od momentu, w którym nałożono ją na głowę zmarłego faraona, stała się nieodłącznym elementem jego ciała. Oryginalny egzemplarz znajduje się w Muzeum Egipskim w Kairze.
Złota maska


Uznawany za jeden z najcenniejszych skarbów znalezionych w Grobowcu, a także najbardziej reprezentacyjny fotel należący do Tutenchamona. Prawdopodobnie najwspanialsze osiągnięcie rzemiosła artystycznego stworzone przez starożytnych Egipcjan, dla których (podobnie jak dla innych cywilizacji starożytnych) krzesło stanowiło symbol władzy oraz prestiżu. Fotel ten został wykonany z drewna obłożonego złotą i srebrną blachą, a dodatkowo inkrustowany jest kolorowym szkłem, półszlachetnymi kamieniami, fajansem. Powstał w pierwszych latach panowania Tutenchamona, w tak zwanym krótkim okresie przejściowym, kiedy religia Atona współegzystowała z przywracanym ówcześnie kultem Amona. Świadczy o tym dekoracja zawierająca symbole jednego i drugiego bóstwa.

Wcześniejszy władca, Echnaton, wprowadził do sztywnego kanonu sztuki egipskiej sceny rodzajowe, które urzekają swobodą tematyczną. Na oparciu tronu przedstawiona została intymna scena, bardzo charakterystyczna dla sztuki okresu armeńskiego. Siedzący na krześle Tutenchamon, wraz z namaszczającą go małżonką, przebywają w jednej z sal pałacu. Po obydwu stronach znajdują się słupy, ozdobione girlandami kwiatów, co buduje scenę otoczoną wyszukaną ramą złożoną z roślinnych motywów. Nad głowami królewskiej pary mieści się wizerunek Atona, symbolizowany przez dysk słoneczny. Jego promienie, zakończone malutkimi dłońmi, otaczają opieką Tutenchamona i Anchesenamon. Co ciekawe, imię Atona zostało zmienione na napis - "Amon". Inskrypcje boczne wymieniają jednak nazwy małżonków jeszcze z czasów okresu armeńskiego, kiedy to brzmiały one "Tutanchaton", czyli "żywy obraz Atona", i "Anchesenpaaton"- dosłownie: "jej życiem jest Aton". Głowę królowej zdobi korona z emblematem bogini Hathor (opiekunki kobiet, egipskiej bogini nieba, a także patronki żon faraonów) - dysk słoneczny umieszczony pomiędzy krowimi rogami. Za Anchesenpaaton znajduje się stolik, na którym leży naszyjnik.

Nogi krzesła przybrały formę lwich łap, których złączenia symbolizują jedność północnego i południowego kraju. W Egipcie lew miał się opiekować Nilem ze względu na fakt, że podczas wylewów rzeki Słońce wchodziło właśnie w jego gwiazdozbiór. Lwi kształt mają również głowy znajdujące się z przodu tronu. Jego poręcze przyjęły postać skrzydlatych ureuszy w koronach, trzymających kartusze, na których widnieje wcześniejsze imię władcy. Ureusz to święty wąż, ikona władzy zarówno boskiej, jak i królewskiej. Symbol ów zdobi również tylną stronę oparcia.
Obecnie oryginalny tron znajduje się w zbiorach Muzeum Egipskiego w Kairze.
Złoty tron


Do bogatego wyposażenia grobowca należały również pokaźne ilości odzieży i obuwia, zapewniające komfort życia po śmierci. Ponieważ wówczas noszono w Egipcie głównie sandały, w grobowcu króla znaleziono aż 93 pary tych butów, różniących się od siebie zarówno materiałem, z którego zostały wykonane, jak i wzorem czy długością.

Zaprezentowane sandały należały do najciekawszych z odszukanych par obuwia. Starannie wykonano je z drewna, a dodatkowo przystrojono fornirem w różnych kolorach. Wewnętrzna strona każdej podeszwy została bogato ozdobiona. Przedstawiono na niej sylwetki dwóch jeńców - Azjaty i Nubijczyka, odwiecznych wrogów Egiptu. Postacie te mają związane ręce i nogi opaskami, przypominającymi łodygi lotosu i papirusu. Górną oraz dolną część sandała zdobią po cztery pary łuków, które wraz z parą jeńców dają symboliczną liczbę, oznaczającą dziewięciu tradycyjnych wrogów Egiptu. Za czasów Tutenchamona państwo Egipskie było zbyt słabe, aby odnosić decydujące zwycięstwa nad swoimi przeciwnikami. Władca z dumą prezentował jednak swą wyższość przez ukazywanie nieprzyjaciół na podeszwie buta, dzięki czemu przy każdym kroku miażdżyła ich jego stopa.
Prawdziwe sandały dostępne są dla zwiedzających w Muzeum Egipskim w Kairze.
Odzież i obuwie


Uszebti to rodzaj niewielkich rzeźb powszechnie występujących w grobowcach egipskich. Egipcjanie wierzyli, że gdy w zaświatach będą wezwani do pracy, figurki zastąpią ich w jej wykonywaniu. Królestwo umarłych wyobrażano jako państwo, w którym obowiązkiem każdego było spełnianie różnego rodzaju zadań. Uszebti stało się przedstawieniem zmarłego, zaopatrzonego w narzędzia potrzebne do wykonywania pracy ( np. motyka, graca, kosze). Przeważnie wraz ze zmarłym chowano jedną bądź dwie statuetki, jednak w grobowcu młodego króla znaleziono aż 413 figurek. Wśród nich znajdowało się 365 robotników oraz 48 nadzorców. Wraz z faraonem pochowano całą gwardię pracowników, mającą zadbać o to, aby władca nie musiał podejmować wysiłku. Wyższa z zaprezentowanych figur to uszebti-nadzorca. Posąg wyrzeźbiono w drewnie, następnie ogipsowano i pomalowano oraz pozłocono. Nakryciem głowy tej postaci jest tzw. peruka nubijska. Zdobi ją dodatkowo pozłocony naszyjnik usech. W rękach nadzorca trzyma dwa pozłacane bicze. Wzdłuż sylwetki biegnie podwójna kolumna hieroglifów, zawierająca skrócony tekst VI rozdziału Ksiegi Zmarłych. Jest to zapis, mówiący o funkcji uszebti, które powinno odpowiedzieć na każde wezwanie do pracy w krainie zmarłych. Niższy posąg również wykonano w drewnie, ogipsowano i pomalowano. Do pozłoconych części należą wstęga na czole, wieńcząca koronę chat, oraz bransoleta na jednej z rąk. Wiele z mniejszych figur w swych rękach nie dzierżyło narzędzi, jednakże w całym grobowcu znaleziono około dwóch tysięcy miniaturowych sprzętów rolniczych. Od brzucha w dół postaci faraona biegnie pas hieroglifów, którymi zapisano imię wraz z tytułem króla. Obydwie figurki podziwiać możemy w Muzeum Kairskim w Egipcie.
Figurki Uszebti

Powrót na stronę główną